Ayurveda is een oude en beproefde gezondheidsleer die gebaseerd is op de universele beginselen van de natuur. Ayurveda betekent letterlijk ' kennis van het leven' en is erop gericht om het lichaam, de geest en de ziel in balans te brengen. Het systeem kent vele toepassingen op het gebied van voeding, levensstijl, kruiden, dagelijkse routine, welbevinden en vitaliteit. Ayurveda is de enige natuurgeneeswijze die officieel erkend wordt door de World Health Organisation vanwege haar aanvullende waarde op de reguliere gezondheidszorg.
Ayurveda onderscheidt een drietal menstypen ofwel constitutietypes, gebaseerd op vijf elementen waaruit alles bestaat: vata (lucht en ether), pitta (vuur) en kapha (water en aarde). Bij iedereen overheersen één of twee typen, maar iedereen bestaat uiteraard uit alle elementen. Voor de ademhaling is immers lucht nodig, voor de ruimtes in het lichaam het element ether en je botten bestaan voor het grootste gedeelte uit het element aarde. Dat we voor een groot gedeelte uit water bestaan hebben we al geleerd in de 'spa'-reclame en de spijsvertering wordt aangezet door het element vuur; hier wordt immers alle voeding 'verbrand' ofwel omgezet, zodat voedingsstoffen worden opgenomen in het lichaam.
Elke behandeling in ayurveda wordt afgestemd op het menstype en de disbalans die er op dat moment is. Elk mens wordt als uniek beschouwd en elk behandeling is dan ook voor iedereen anders.
spijsvertering
In de ayurvedische voedingsleer neemt het goed functioneren van de spijsvertering een hele belangrijke plaatst in! Er wordt wel eens gezegd: het gaat er niet om wat je eet, maar hoe het lichaam het verteert en de voedingsstoffen opneemt. Het gaat erom dat hetgeen we eten, gemakkelijk verteerd kan worden. Zo worden voedingsstoffen optimaal opgenomen en afvalstoffen adequaat afgevoerd. Dit ondersteunt op een belangrijke manier de gezondheid. Het lichaam wordt zo optimaal gevoed in alle lichaamsweefsels.
Nou is het zo dat ieders spijsvertering op een andere manier functioneert: de een heeft altijd honger en kan geen maaltijd overslaan. De ander heeft een minder sterke eetlust en kan volstaan met lichtere maaltijden. En natuurlijk kan de eetbehoefte ook variabel zijn. Mensen die een sterk hongergevoel hebben, beschikken over een sterke spijsvertering en verteren gemakkelijk. En er zijn ook mensen die van nature hun voeding wat minder gemakkelijk verteren. Je kunt een maaltijd altijd zo aanpassen dat deze beter te verteren wordt.
Wat verteert er dan goed? Dat zijn over het algemeen maaltijden die licht en warm zijn. Dat zijn dus maaltijden die bereid zijn met vegetarische ingrediënten, veel gekookte voeding en het gebruik van kruiden die een positieve invloed hebben op de spijsvertering. Wanneer je voeding neemt die verwarmd is, is deze al op een bepaalde manier voorverteerd en wordt het voor het lichaam gemakkelijker om af te breken en de voedingsstoffen op te nemen.
constitutiegericht
De ayurvedische voedingsleer is een constitutiegerichte voedingsleer. Dit betekent dat voeding wordt afgestemd op de verschillende menstypen. Zoals al eerder besproken onderscheidt ayurveda drie typen: vata (lucht en ether), pitta (vuur) en kapha (water en aarde). Elke mens bestaat uit alle elementen; individueel zijn er kleine verschillen die tot uitdrukking komen in bijvoorbeeld het uiterlijk, het karakter en de werking van het lichaam. Voeding kan gebruikt worden om de natuurlijke balans te ondersteunen en te herstellen. Daarom zegt ayurveda dat er geen standaard dieetplan bestaat dat voor iedereen werkzaam is, in tegenstelling tot waar vaak vanuit wordt gegaan.
